Posts

भगवद्गीता ॥०१.४३॥ WIP

« Previous Home Next » उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन । नरके नियतं वासो भवतीत्यनुश‍ुश्रुम ॥ पदविभागः च प्रतिपदार्थम् | अन्वयविश्लेषणम् अन्वयः च तात्पर्यम् Go Top पदविभागः विवरणम् प्रतिपदार्थम् Work in progress Go Top विवरणानि क्रियापदानि Work in progress « Previous Home Next »

भगवद्गीता ॥०१.४२॥ WIP

« Previous Home Next » दोषैरेतैः कुलघ्न‍ानां वर्णसङ्करकारकैः । उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥ पदविभागः च प्रतिपदार्थम् | अन्वयविश्लेषणम् अन्वयः च तात्पर्यम् Go Top पदविभागः विवरणम् प्रतिपदार्थम् Work in progress Go Top विवरणानि क्रियापदानि Work in progress « Previous Home Next »

भगवद्गीता ॥०१.२०॥

« Previous Home Next » अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वजः । प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः । हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ॥ पदविभागः च प्रतिप्रदार्थम् | अन्वयविश्लेषणम् अन्वयः च तात्पर्यम् Go Top पदविभागः विवर्णम् प्रतिपदार्थम् अथ अव्ययम् thereupon, moreover व्यवस्थितान् व्यवस्थित / पुं / द्वि.वि / ब.व धातुविवरणम् :- स्था [ष्ठा गतिनिवृत्तौ ; भ्वादिः ; परस्मैपदी ; अकर्मकः ; अनिट्] (to stay, to stand) पदविवरणम् :- वि + अव + स्था + क्त = व्यवस्थित / त्रि (-तः-ता-तं) (= who were situated) those who were situated दृष्ट्वा दृष्ट्वा / अव्ययम् धातुविवरणम् :- दृश् ...

भगवद्गीता ॥०१.२१, २२॥

« Previous Home Next » अर्जुन उवाच सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत । यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्‍धुकामानवस्थितान् ॥ कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन्‍रणसमुद्यमे ॥ पदविभागः च प्रतिप्रदार्थम् | अन्वयविश्लेषणम् अन्वयः च तात्पर्यम् Go Top पदविभागः विवर्णम् प्रतिपदार्थम् अर्जुनः अर्जुन / पुं / प्र.वि / ए.व Arjuna उवाच ब्रू + लिँट् / प्र.पु / ए.व वच् + लिँट् / प्र.पु / ए.व धातुविवरणम् :- ब्रू [ब्रूञ् व्यक्तायां वाचि ; अदादिः ; उभयपदी ; द्विकर्मकः ; सेट्] (to speak, to tell, to explain) वच् [वचँ परिभाषणे ; अदादिः ; परस्मैपदी ; द्विकर्मकः ; अनिट्] (to speak, to tell, to talk) spoke सेनयोः सेना / स्त्री / ष.वि / द्वि.व of the two armies उभयोः ...

भगवद्गीता ॥०१.२३॥

« Previous Home Next » योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः । धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ पदविभागः च प्रतिप्रदार्थम् | अन्वयविश्लेषणम् अन्वयः च तात्पर्यम् Go Top पदविभागः विवर्णम् प्रतिपदार्थम् योत्स्यमानान् योत्स्यमान / पुं / द्वि.वि / ब.व धातुविवरणम् :- युध् [युधँ सम्प्रहारे ; दिवादिः ; आत्मनेपदी ; अकर्मकः ; अनिट्] (to fight) पदविवरणम् :- युध् + कर्तरि लृँट् = योत्स्य (= will fight) योत्स्य + शानच् = योत्स्यमान / त्रि (-नः-ना-नं) (= those who will be fighting) யுத்தம் செய்யப்போகின்ற those who will be fighting अवेक्षे अव + ईक्ष् + कर्तरि लँट् / उ.पु / ए.व धातुविवरणम् :- ...

भगवद्गीता ॥०१.०३॥

« Previous Home Next » पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् । व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥ पदविभागः च प्रतिपदार्थम् | अन्वयविश्लेषणम् अन्वयः च तात्पर्यम् Go Top पदविभागः विवरणम् प्रतिपदार्थम् पश्य दृश् + कर्तरि लोँट् / म.पु / ए.व धातुविवरणम् :- दृश् [दृशिँर् प्रेक्षणे ; भ्वादिः ; परस्मैपदी ; सकर्मकः ; अनिट्] (to see, to look) see एताम् एतद् / स्त्री / द्वि.वि / ए.व एतद् / स्त्री ए.व द्वि.व ब.व प्र.वि एषा एते एताः द्वि.वि एनाम् / एताम् एने / एते एनाः / एताः ...

भगवद्गीता ॥०१.१०॥

« Previous Home Next » अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् । पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ पदविभागः च प्रतिप्रदार्थम् | अन्वयविश्लेषणम् अन्वयः च तात्पर्यम् Go Top पदविभागः विवर्णम् प्रतिपदार्थम् अपर्याप्तम् अपर्याप्त / नपुं / प्र.वि / ए.व धातुविवरणम् :- आप् [आपॢँ लम्भने ; चुरादिः ; उभयपदी ; सकर्मकः ; सेट्] (to obtain, to get, to receive) पदविवरणम् :- परि + आप् + क्त = पर्याप्त / त्रि (-तः-ता-तं) (= limited in number) समासविवरणम् :- [नञ्तत्पुरुषसमासः] न पर्याप्तम् = अपर्याप्तम् (= unlimited in number) unlimited in number तत् तद् / नपुं / प्र.वि / ए.व that अस्माकम्...