शिक्षा - सुभाषितम् #06

« Previous Home Next »

आयत्यां गुणदोषज्ञः तदात्वे क्षिप्रनिश्चयः ।
अतीते कार्यशेषज्ञो विपदा नाभिभूयते ॥

पदविभागः च प्रतिपदार्थम् | अन्वयविश्लेषणम् | अन्वयः च तात्पर्यम्

Go Top

पदविभागः	विवरणम्	प्रतिपदार्थम्
आयत्याम्	आयति / स्त्री / स.वि / ए.व पदविवरणम् :- आङ् + यम् + क्तिन् = आयति / स्त्री	in the future
गुणदोषज्ञः	गुणदोषज्ञ / पुं / प्र.वि / ए.व समासविवरणम् :- [द्वन्द्वसमासः] गुणः च दोषः च = गुणदोष [ TBD ] गुणदोष + ज्ञ / पुं	one who is knows of the good and the bad consequences (of the work)
तदात्वे	तदा + त्व [तद्धित] / पुं / स.वि / ए.व	at the present
क्षिप्रनिश्चयः	क्षिप्रनिश्चय / पुं / प्र.वि / ए.व समासविवरणम् :- [ TBD ] क्षिप्र + निश्चय / पुं	one who quickly takes decisions
अतीते	अतीत / पुं / स.वि / ए.व पदविवरणम् :- अति + इ [इण् गतौ] + क्त / पुं & नपुं	in what is past / gone
कार्यशेषज्ञः	कार्य + शेष + ज्ञ / पुं / प्र.वि / ए.व समासविवरणम् :- [कर्मधारय] कार्यं च तत् शेषं च = कार्यशेष [ TBD ] कार्यशेष + ज्ञ / पुं	one who is knows what is remaining / to be completed (of the work)
विपदा	विपद् / स्त्री / तृ.वि / ए.व पदविवरणम् :- वि + पद् + क्विप् = विपद् / स्त्री विपद् / स्त्री ए.व द्वि.व ब.व प्र.वि विपत् / विपद् विपदौ विपदः सं.प्र.वि विपत् / विपद् विपदौ विपदः द्वि.वि विपदम् विपदौ विपदः तृ.वि विपदा विपद्भ्याम् विपद्भिः च.वि विपदे विपद्भ्याम् विपद्भ्यः प.वि विपदः विपद्भ्याम् विपद्भ्यः ष.वि विपदः विपदोः विपदाम् स.वि विपदि विपदोः विपत्सु	by adversity
न	अव्ययम्	does not
अभिभूयते	अभि + भू + भावे लँट् / प्र.पु / ए.व	disgrace / humiliation (passive)

Go Top

अन्वयः (Prose order)	तात्पर्यम् (Purport)
आयत्यां (यः) गुणदोषज्ञः (अस्ति), तदात्वे (यः) क्षिप्रनिश्चयः (अस्ति), अतीते (यः) कार्यशेषज्ञः (अस्ति) (तस्य) विपदा न अभिभूयते ।	One who knows the future consequences (of the work), good and bad; One who takes quick decisions, in the present; One who is knows what is remaining (of the work); by adversity, no disgrace / humiliation would happen, (to him).

« Previous Home Next »